Elektriciteit

In de hedendaagse maatschappij waarin we leven kunnen we niet meer zonder elektriciteit. We gebruiken het voor het vervoer (trams en treinen), het is nodig voor de continue informatievoorziening (computers bij gemeenten, overheden en banken) en ook in huis hebben we het hard nodig. Het is de ‘voeding’ van alle verlichting, de PC, geluidsinstallatie, koelkast, magnetron en in sommige gevallen ook de kookplaat. En dat zijn dan nog maar enkele items die elektriciteit, of beter gezegd, elektrische energie, nodig hebben om goed te functioneren.

 

electriciteit

 

Elektrische energie (de officiële term voor elektriciteit), dat vaak (natuurkundig gezien) onterecht ‘stroom’ wordt genoemd, is de energie van elektronen. Dat zijn heel kleine geladen deeltjes, nog kleiner dan moleculen en atomen. Als deze deeltjes vrij kunnen bewegen (en dus niet vastzitten in een scheikundig rooster) is er sprake van geleiding, en kan er elektrische lading worden overgebracht. Deze gaat aan de ene kant de stof in en zet de elektronen in beweging. De bewegingsenergie (kinetische energie) van die elektronen wordt aan de andere kant van de stof omgezet in een andere energiesoort. Bij een lamp vind er bijvoorbeeld een omzetting plaats van elektrische energie naar licht en warmte.

Elektriciteit kan op vele manieren worden opgewekt. Opgewekt (of in sommige gevallen gewonnen), want het wordt niet gemaakt. Volgens een belangrijke natuurkundige wet kun je energie (en dus elektriciteit) niet maken (en ook niet vernietigen). Omzetten in een andere energievorm kan wel. Er vind ook zo’n omzetting plaats in een energiecentrale, momenteel de meest gebruikte elektriciteitsvoorziening. Daar wordt steenkool, olie of gas (chemische energie) verbrand. De hierbij vrijkomende warmte(-energie) wordt gebruikt om water te laten verdampen in stoom. Dat wordt vervolgens onder hoge druk in een turbine geperst, die gaat draaien en door die draaiing (bewegingsenergie) elektriciteit opwekt.

Andere vormen van elektriciteitsbronnen zijn er ook. Momenteel is men veel bezig met duurzame energiebronnen, zoals wind-, water- en zonne-energie. Kernenergie wordt ook meer en meer gebruikt, maar is nog behoorlijk omstreden. Dat komt vooral door het radioactieve afval dat erbij vrijkomt. Het feit dat de voorraad uranium (dat gesplitst word) eindig is helpt ook niet mee.